Pojęcie i sposoby pracy metodą Teczki

Od pierwszych chwil narodzin odbieramy bodźce poznawcze, ciekawi nas świat, rozglądamy się wokoło. Na początku nieświadomie, a potem coraz bardziej wnikliwie analizujemy otaczający nas świat. Chcemy go poznawać. Posiadamy naturalną potrzebę zdobywania nowych umiejętności, doskonalenia tych, które już posiadamy. Poznawanie nowych rzeczy wzbudza w nas radość.

Tak jest z każdym dzieckiem bez względu na jego wiek. Powinien to rozumieć każdy rodzic i nauczyciel, gdyż na nikim innym, tylko na nich spoczywa obowiązek tworzenia otaczającego dziecko środowiska, bogatego w bodźce rozwojowe. Nasza rola nie sprowadza się do dyktatorskiego nauczania dziecka wszystkiego tego, co wiemy, lecz stworzenia możliwości do samorozwoju. Jest wiele metod, wspierających nauczyciela tak, aby dziecko w procesie nauczania mogło doświadczać, poznawać i rozumieć świat, a jednocześnie czuło, że samo jest odpowiedzialne za swój rozwój.

Do sposobów, prowadzących do samorozwoju możemy zaliczyć metodę „Teczki”. Polega ona na prowadzeniu indywidualnych teczek przez dziecko.  Mogą one być prowadzone zarówno przez dzieci w wieku przedszkolnym jak i szkolnym.

W związku z tym, że jestem także nauczycielem nauczania zintegrowanego pracowałam tak ze swoimi uczniami w klasie I, II i III. Przed wprowadzeniem teczki napisałam list do każdego ucznia. Bardzo lubię rozbudzać zainteresowanie uczniów tym, co będzie działo się na lekcji za pomocą listu, zaadresowanego do każdego dziecka. Oczywiście list jest zalakowany. Jest bardzo dobra forma indywidualizacji. Pozwala na napisanie listu do pojedynczego dziecka, tak, aby był zrozumiały dla niego. Ważne jest także to, że listy podnoszą w znacznym stopniu poczucie własnej wartości dziecka. „Pani napisała tylko do niego list, więc jestem dla niej bardzo ważny.” – tak myśli dziecko i rzeczywiście tak jest. List pozwala na skonstruowanie go w takiej formie, aby był zrozumiały dla dziecka i dostosowany do jego aktualnego poziomu intelektualnego. List również zawsze wysyłam do rodzica z informacją o metodzie i celu jej wprowadzenia.

Zawsze, gdy wprowadzałam nową metodę rozmawiałam o niej w sposób przystępny ze swoimi uczniami i pytałam ich, czy chcą tak pracować. Dzieci najczęściej są zainteresowane nowym sposobem nauki, oczywiście wcześniej należy samemu przeanalizować wszystkie plusy i minusy, które potwierdzą potrzebę wprowadzenia metody. Gdy już dzieci zdecydują się na pracę z teczką, dobrym działaniem byłoby zapisać ich zgodę w kontrakcie klasowym, tworzonym corocznie z dziećmi.

Zanim przystąpiliśmy do pracy z „Teczką” wspólnie ustaliliśmy, co znajdzie się w niej (Chciałam zauważyć, że metodę „Teczki” wprowadzałam w II klasie, więc moi uczniowie już świadomie mówili, co może się w niej znaleźć. Prowadzili ją przez dwa lata. Gdy byli już w czwartej klasie, teczkę wprowadzałam w klasie I z moimi nowymi uczniami. Był to ostatni rok mojej pracy w szkole, we wrześniu rozpoczęłam pracę w swoim przedszkolu. Wtedy również rozpoczęłam wdrażać tą metodę w przedszkolu. Aby, jak już wspomniałam, teczka prowadzona była całkowicie świadomie, stopniowo pojawiały się w niej poniższe działy. Niektóre z nich z czasem podpowiadały dzieci, a inne wprowadzałam poprzez metodę „zadań problemowych”. Na początku tworzyliśmy wszystkie działy w okrojonym formacie. Dzieci w rozbudowany sposób planowały i wykonywały dział „O mnie”. Pozostałe działy uzupełnialiśmy razem poprzez przygotowywane przeze mnie fiszki (metoda C. Freineta).   

Metodą „burzy mózgów” wybraliśmy następujące działy:

Oczywiście, jak będzie wyglądała teczka zależy przede wszystkim od kreatywności dzieci i nauczyciela.

Metoda „Teczki”, jak się spodziewałam, przyniosła pozytywne zmiany w procesie uczenia się moich uczniów. Na początku dzieci przygotowywały bardzo ładne prezentacje pisemne o sobie, swojej rodzinie, swoich zainteresowaniach w wersji pisemnej oraz zdjęcia lub rysunki. Umieściły je na początku teczki, aby osoba, która weźmie ją do ręki, wiedziała, kim jest jej właściciel. Żartowaliśmy, że w ten sposób teczka zdobyła „duszę”.

W wyniku systematycznej pracy z Teczką dostrzegłam następujące korzyści:

  1. Wzrosła motywacja uczniów do podejmowania zadań na coraz wyższym poziomie.
  2. Stanowi nieodzowną pomoc w zindywidualizowaniu procesu dydaktyczno-wychowawczego.
  3. Dzieci przejawiają większe zaangażowanie na lekcjach i w pracy domowej.
  4. Tygodniowe plany pracy systematyzują proces uczenia się każdego dziecka.
  5. Ze względu na swoją zawartość, a mianowicie zagadnienia i pojęcia ortograficzne, gramatyczne, geometryczne, algebraiczne, historyczne, przyrodnicze stała się swoistą „ściągą”, z której dziecko, gdy tylko ma taką potrzebę może samodzielnie skorzystać.
  6. Przerodziła się w ważny rejestr-dokument  twórczości dziecka zarówno literackiej, jak i plastycznej.
  7. Jest zbiorem wszelkich osiągnięć ucznia typu sprawdzianów, ocen koleżeńskich i nauczycielskich, samoocen, prac pisemnych, dyplomów, pochwał itp.
  8. Notatki z poszczególnych lekcji jako luźne kartki, zamieszczane w Teczce, uczą dzieci planowania własnej nauki.
  9. Uczniowie wspaniale samodzielnie pracują z fiszkami, które też są umieszczane w Teczkach.
  10. Trzecia część pomaga w zbieraniu najważniejszych dla ucznia informacji, dotyczących jego zainteresowań.

Aby zbadać opinie rodziców na temat metody „Teczki”, przygotowałam anonimową ankietę.

W wyniku przeprowadzonej ankiety otrzymałam następujące informacje:

a) przydatność stosowania metody i wpływu jej na rozwój dzieci rodzice w skali 1-6 w większości ocenili na 6,

b) hierarchizując wartość Teczki dla procesu uczenia się dziecka kolejno wybrali następujące jej zadania:

  • zna cel swojej nauki na poszczególnych lekcjach,
  • dziecko wie, czego się będzie uczyło,
  • systematyzuje wiedzę mojego dziecka,
  • gromadzi najważniejsze informacje do zapamiętania przez dziecko,
  • może samodzielnie przygotować się do lekcji,
  • dziecko ma pod „ręką” i zawsze może skorzystać z definicji gramatycznych, ortograficznych i matematycznych, które ma w Teczce,
  • zna wymagania (nacobezu), jakie ma nauczyciel względem danej lekcji,
  • przygotowane karty pracy mobilizują dziecko do samodzielnego działania,
  • przygotowuje dziecko do samodzielnego uczenia się nowych treści na coraz wyższym poziomie,
  • dziecko poprzez systematyzowanie treści przyrodniczych i historycznych przygotowuje się do nauki w starszych klasach na przyrodzie czy historii.

c) naukę metodą „Teczki” zdecydowana większość rodziców oceniła jako dobry sposób.

Newsletter Zapisz się!

Nasze motto:

"Jeśli naprawdę chcemy dokonać pozytywnych zmian w naszym życiu i rozszerzyć światło cywilizacji na szersze forum, to musimy się zwrócić do dziecka"
Maria Montessori