Materiał kreatywny Friedricha Fröbla

Wśród wielu działań innowacyjnych, które wprowadziliśmy do naszej codziennej pracy na uwagę zasługuje wykorzystanie materiału kreatywnego Friedricha Fröbla.(www.sklep.educarium.pl.)

Jako nieliczni w Polsce pracujemy z tymi pomocami rozwojowymi, gdyż dostrzegamy duże ich walory. Materiał kreatywny traktujemy jako impuls do podejmowania twórczych działań przez dzieci i odczuwania radości własnych odkryć, co niewątpliwie wpływa na wzrost motywacji i powodzenie w nauce.

Nasza placówka nastawiona jest na poznawanie otaczającej rzeczywistości przez dziecko poprzez bogacenie doświadczeń w drodze bezpośredniego odczuwania jej istoty, praw, współzależności.

Obserwując dzieci, które uczestniczą w zajęciach, zauważyłam, że sprawdzają się założenia pedagogik Marii Montessori, Friedricha Fröbla oraz Celestyna Freineta, głoszące, że, aby wszechstronnie rozwijało się dziecko należy dostarczyć mu odpowiednio inspirujące pomoce rozwojowe. Do takich pomocy niewątpliwie należy materiał kreatywny Friedricha Fröbla, z którego w promilu wielu kilometrów korzystamy tylko my. Świadczą o tym rozmowy z wieloma nauczycielami pobliskich przedszkoli i szkół.

Kilka słów o Friedrichu Wilhelmie Auguście Fröblu: żył w latach 1782-1852. Był twórcą filozofii wychowania, zwanej sferyczną. Uważał, że wychowanie nauczające ma mieć charakter globalny, czyli musi łączyć aspekty: poznawczo-intelektualne, fizyczno-manualne, socjalne i religijne. Popierał i zgadzał się ze zdaniem Pestalozziego, który twierdził, że rozwojem dziecka kierują trzy podstawowe siły:

  1. siła percepcyjna i intelektualna (siła głowy), na którą składają się głównie lingwistyczne zdolności poznawcze,
  2. siła fizyczna (siła rąk), związana z kontrolą ciała i zdolnościami manualnymi,
  3. siła moralna (siła serca), na którą składają się określone postawy społeczne.

Zdaniem Friedricha Fröbla nauczanie w przedszkolu i szkole nie powinno polegać na przekazywaniu gotowej wiedzy poprzez wydawanie instrukcji przez nauczyciela, a raczej powinno być nastawione na indywidualne możliwości intelektualne każdego dziecka. Należy oprzeć subiektywne poznawanie świata na aktywności edukacyjnej, która mobilizowałaby dziecko do analitycznego badania rzeczywistości, skłaniając do odkrywania prawd, norm, przekonań na coraz wyższym poziomie. W procesie tym dziecko nie tylko poznaje obiekt, który bada, ale także samego siebie, swoje zdolności, zainteresowania, pasje.

Najważniejszą częścią pedagogicznej teorii Fröbla są zabawy edukacyjne, które integrują dzieci i dorosłych oraz wykorzystywane podczas nich - podarki. Porównuje je do darów przekazywanych przez dorosłych, które stanowią drogę rozwoju dziecka.

Podarki dzielą się na podarki o formie przestrzennej i podarki o formie płaskiej.
Podarki o formie przestrzennej to cztery podarki, wychodzące z podstawowej formy sześcianu jako całości, dzielonej następnie na różne mniejsze bryły. Są one pierwszymi drewnianymi klockami, z którymi dziecko może eksperymentować jako budowniczy. Dzięki proporcjonalnym, przemyślanym kształtom dziecko poznaje właściwości i strukturę podarków. Odkrywa ilość, różne rozmiary i kształty klocków. Starsze dzieci sięgają po podarki, aby tworzyć rozbudowane konstrukcje w przestrzeni lub na płaszczyźnie w oparciu o symetrię i proporcję kompozycji.

Podarki o formie płaskiej wykonane są z pięknie wybarwionego drewna. Stanowią materiał, po który dzieci sięgają bardzo chętnie. Koncentrują się tu na układaniu pięknych kompozycji. Kolorowe elementy odpowiadają wielkością i kształtem bokom brył z przestrzennych podarków. Dzieci przenoszą dotychczasowe doświadczenie przestrzenne na płaszczyznę, tworząc wspaniałe kompozycje, mozaiki o tematyce konkretnej, bliskiej ich doświadczeniu, ale również pobudzają swoją wyobraźnię, tworząc fantazyjne kompozycje. Dzięki podarkom nie tylko kształtuje, rozwija się wyobraźnia, ale również intuicja geometryczna. Rozwija się poczucie estetyki.
Wśród podarków o formie płaskiej wyróżnia się:

  1. układankę geometryczną,
  2. pierścienie i półpierścienie,
  3. patyczki,
  4. listewki drewniane,
  5. gwoździki z ramką.

 

Idea Friedricha Fröbla była prosta - dzieci poprzez aktywny kontakt z podstawowymi formami, w zabawie miały odkrywać właściwości i strukturę owych podarków! Przykładowo – od piłki (kuli), która symbolizuje jedność przechodziło się do paciorków, aż w końcu do wzorków w kropki. Miało to na celu przybliżanie idei kosmosu i procesu tworzenia poprzez budowanie.

Innowacyjność pomysłu Fröbla polegała na tym, że jego ogródki dziecięce
( i wzorowany na nich obok innych założeń pedagogik moich mentorów Klub Przedszkolaka) jako ośrodki kształcenia dzieci w wieku od 3 do 6 lat ( u mnie od 1 do 5 lat) zdecydowanie różniły się od współczesnych im i nam placówek przedszkolnych, które są miejscem opieki oraz formalnego nauczania, oczywiście współcześnie z dominującą zabawą, lecz wciąż jeszcze oderwaną od rzeczywistości.

Newsletter Zapisz się!

Nasze motto:

"Jeśli naprawdę chcemy dokonać pozytywnych zmian w naszym życiu i rozszerzyć światło cywilizacji na szersze forum, to musimy się zwrócić do dziecka"
Maria Montessori